Günümüzde arz-talep dengesizliği, ekonomik dalgalanmalar, uluslararası konjonktür vb. nedenlerle gayrimenkul edinmenin, gayrimenkule yatırım yapmanın giderek zorlaştığı bilinen bir gerçek haline geldi.
Özellikle bireysel olarak gayrimenkule yatırım yapmak isteyenlerin kendi sınırlı tasarrufları ile büyük ölçekli yatırımlara girişmeleri neredeyse hiç mümkün görünmemektedir.
Ancak, bireysel yatırımcılar, Gayrimenkul Yatırım Ortaklıkları (Kısaca “GYO”)’na, Gayrimenkul Yatırım Fonları (Kısaca “GYF”)’na ve Proje Gayrimenkul Yatırım Fonları (Kısaca “Proje GYF”)’na dahil olarak gayrimenkul yatırımlarından finansal olarak faydalanabilmektedir.
.
GYO’lar gayrimenkul mülkiyetinin edinilmesine ilişkin yatırımcıları düşündüren sorunlara da çözüm sağlarlar. Şöyle ki; bir gayrimenkulü satın almak için elinde yeterli birikim olmayan alıcı adayları, kısıtlı da olsa mevcut birikimleri ile hisse almak suretiyle GYO’lara yatırım yapabilirler. Nitekim, çoğunluğu halka açık anonim ortaklıklar olan GYO’ların hisseleri borsada işlem gördüğünden, kolaylıkla alınıp satılabilir durumdadır. Yine, gayrimenkul alıcı adayı birikimine göre belli gayrimenkulü ya da gayrimenkulleri edinebilirken, GYO’larda hisse edinen yatırımcı ise GYO portföyünün kapsamına göre çok sayıda mülkleri içeren çeşitlilikte yatırım yapmış olmaktadır.
Öte yandan GYF’ler, gayrimenkullerin menkul kıymet haline gelmesini sağlayan kuruluşlardır. GYF’ler, belli niteliğe sahip yatırımcıların katılım paylarının karşılığı olarak toplanmış fonlarla, gayrimenkul, bağımsız bölüm ya da gayrimenkullere bağlı haklar gibi varlıklara yatırım yapmayı amaçlayan, “portföy yönetim şirketleri” ve “gayrimenkul fortföy yönetim şirketleri”nce kurulmuş, bir mal varlığı bütünlüğüdür. GYF’ler yatırımcılara katılım paylarına karşılık getiri vaad ederler.
Proje GYF’ler ise belli bir gayrimenkul projesinin geliştirilmesine ilişkin kurulurlar. Proje GYF’ler, finanse edilmesi zor olan çok büyük ölçekli projelerin gerçekleştirilmesi bakımından önemli bir finansman aracı durumundadırlar. Proje GYF’ler de de GYF’ler gibi yatırımcılar tarafından katılma payları satın alınarak finanse edilir. İlgili Projeye özel kurulan bu fonlar, ilgili gayrimenkul projesi tamamlandığında ya da belirli bir süre sonunda yatırımcılarına getiri sağlamayı hedefler.
Standart GYF’ler, gayrimenkul yatırımlarını çeşitlendirmek için birçok farklı projeye veya varlığa yatırım yapabilirken, Proje GYF’ler ise sadece belirli bir gayrimenkul projesine özgü olarak kurulurlar ve projenin tamamlanması ile son bulurlar. Dolayısıyla, Proje GYF yatırımcıları, yatırımlarının değerlendirilmesinin akıbetini daha hızlı ve kolay görebilirler. Bu farklılık, Proje GYF’lerin daha şeffaf bir yatırım yöntemi olmasını sağlarken, GYF’ler genel gayrimenkul yatırımlarında çeşitlilik sağlar.
Sözü edilen sermaye piyasası araçları, birbirinden farklı yatırım imkanları tanıması, yatırımcılara çeşitli vergi avantajları da sunması karşısında, gayrimenkul piyasasını her açıdan canlandırmıştır.
Bu bültenimizde kapsamları hakkında kısaca bilgi vermek istediğimiz GYO’lar, GYF’ler ve Proje GYF’ler ile ilgili hukuk büromuzun çalışmalarını da ilerleyen bültenlerimizde sizlerle paylaşıyor olacağız.
AV. BAYLA BAŞTA AKPINAR
