Özellikle ekonomik kriz dönemlerinde, uygun fiyatlı taşınır ya da taşınmaz alımları için bazı fırsatlar doğmaktadır. Nitekim alıcılar, “ihtiyaçtan acil satılık” şeklinde ilana çıkan ya da iş ve aile çevrelerinden duydukları, bu taşınır veya taşınmaz mallara talip olarak acele bir şekilde satın alma işlemlerini gerçekleştirmektedirler. Bu durumda genellikle avukatların hukuki görüşünden faydalanılmadan devir işlemleri hızlıca yapılmakta, para alışverişi elden gerçekleştirilmektedir.
Bu şekilde yapılan hızlı alışverişler, ilerleyen günlerde, malı alan kişinin başına bela olabilecek işlemlerdir. Zira, malı satan kişinin bankalara, piyasaya, çeşitli kişi ve kurumlara borçları mevcutsa alacaklıların malı satmış olan borçluya ve onunla birlikte malın yeni sahibine, tasarrufun iptali davası açması uygulamada sıklıkla karşımıza çıkmaktadır. Bu davanın sonucunda ise satın alma işlemine konu olan malın, alacaklı kişi ya da kurumun alacağının karşılanması için icradan satılmasına karar verilmektedir. Hatta icradan satış işlemenin yapılması için mahkeme kararının istinaf ve temyiz gibi üst yargı aşamalarından geçmesi dahi beklenmemektedir. Yerel mahkeme tarafından verilecek yanlış bir karar sonucunda, uygun fiyata alınan malın kısa bir süre içinde icradan satılması söz konusu olmaktadır.
Bu riski en aza indirmek için alınabilecek birkaç önlem şöyledir:
- Satın alma işleminde hızlı davranmanız gerekse de mutlaka avukatınız ile irtibata geçerek görüşüne başvurun.
- Satıcının piyasadaki durumunu, borcu olup olmadığını, hakkında icra takibi bulunup bulunmadığını araştırın.
- Satın alacağınız malın resmi kayıtlarında ipotek, haciz gibi kısıtlamalar olup olmadığını mutlaka kontrol edin.
- İlan vasıtayla haberdar olmuşsanız ilan kayıtlarını saklayın.
- Satın alma işlemini emlakçı gibi bir aracı vasıtasıyla yapıyorsanız onunla mutlaka sözleşme imzalayıp hizmet bedelini de banka yolu ile ödeyin.
- Tapuda, noterlikte ve diğer resmi kurumlarda, yapılan işlemler sırasında piyasa rayiç bedelini ya da ona yakın bir bedeli beyan edin. Piyasa rayicinin çok altında ya da çok üstünde tutarlar bildirmek sureti ile işlem yapmaktan kaçının.
- Elden ödeme yapmayın, ödemelerinizi resmi yollardan gerçekleştirin.
- Satın alma işlemi için bankadan para çekme, altın bozdurma, aileden borç alma söz konusu ise bunları resmi işlem tarihine en yakın zamanda yaparak mutlaka belgelendirin.
- Satın aldığınız taşınır ya da taşınmaz malı kendiniz kullanın ya da kendiniz kiralayın, kiraların derhal kendi hesabınıza yatırılması için kiracıya bildirim yapın. Malı, kısa bir süre için de olsa eski sahibinin kullanımına bırakmayın.
- Ticari bir işletme ya da ticari işletmeye ait bir makine, teçhizat, araç satın alacaksanız bu durumda ise yasal ilan yükümlülükleri için avukatınız ile görüşün.
Av. Derya Yüksel
